Kuchnia perska to ryż do prawie każdego obiadu, kilka rodzajów płaskiego chleba na śniadanie (typu lawasz czy nan), 1000 potraw z bakłażana, gulasze warzywno-mięsne i dania typu typu curry. Jedwabnym Szlakiem przywędrowały tu składniki z całego świata, przyprawy, tureckie szaszłyki, przesłodzone desery, chałwa i kiszonki. Rosną tu oliwki, pistacje, drzewka pomarańczowe, palmy daktylowe i jaśmin.
Warto się tam wybrać, zwłaszcza że wiza do Iranu nie jest już wbijana do paszportu, więc nie będzie nam przeszkadzać w innych podróżach, a kraj nie jest zniszczony przez masową turystykę. Jeśli to za daleko to można zacząć od wizyty w perskiej restauracji w Polsce.
Kuchnia irańska jest bogata i regionalnie zróżnicowana. Jest tu też sporo przyjaznych dla żołądka dań, więc może być ulubioną kuchnią osób, które nie mogą jeść bardzo pikantnych ciężkostrawnych dań. Porcje są obfite, bo w Iranie je się zwykle 3 posiłki dziennie. Śniadanie, bardzo wczesny lunch i kolację po zachodzie słońca. Lunch musi starczyć na wiele godzin, więc nie odejdziemy od stołu głodni.
Co znajdziemy przy perskim stole?
Na południu i w mniejszych miejscowościach je się na obrusie rozłożonym bezpośrednio na ziemi. W dużych miastach i na północy przy stołach jak na zachodzie.
Typowe produkty w Iranie to
- pasty z bakłażana
- kaszk – czyli suszone kulki z sera
- oliwki
- orzechy, pistacje i bakalie
- przyprawy np. szafran, woda różana, advie czy golpar
- świeże zioła
- soki owocowe i koktajle ze świeżego arbuza, melona czy granatu
- rośliny strączkowe jak bób czy soczewica
- lody z pistacjami i z … sokiem marchewkowym
- kwaśne owoce jak berberys, wiśnie i śliwki
- słone deserki z owoców i soli
Typowe posiłki
Tradycyjne irańskie śniadanie składa się z chleba (nan, lawasz i inne), masła, labneh, chałwy, dżemu z marchewki lub różanego, jajek na twardo, pomidorów i ogórków.
Obiad czy kolacja to np. zupa asz, sałatka z ogórków i pomidorów, kebab z ryżem i pomidorem albo gulasz warzywny typu potrawka z bakłażana lub warzywno-mięsny. Do posiłków często pije się rodzaj ayranu zwany dug.
Kuchnia Iranu różni się oczywiście w zależności od regionu, bo to bardzo duży kraj. Nad zatoką perską je się ryby i krewetki, oraz curry na północy rządzi baranina i kaszk.
A desery? Bardzo popularny jest sok z marchwi z kulką lodów, sok z melona czy arbuza, świeżo wyciskany sok granatu, chłodzące napoje na bazie miodu z octem, z nasionami bazylii. Często pije się herbatę z baklawą, cukrem szafranowym czy rodzajem faworków z cukrem. Są też bastani sonnati, czyli szafranowe lody, pudding ryżowy z szafranem, kardamonem i cynamonem, gaz czyli tradycyjny nugat czy ciasteczka suhan.
Typowy deser, którego nie zjemy poza regionem jest fallode. W przewodnikach jest opisywany jako makaron z cukrem i wodą różaną. Nie brzmi to zbyt zachęcająco.
Tymczasem jest to sorbet wyciskany specjalną maszynką tak że wygląda jak cienki makaron.
A jakie są najsmaczniejsze perskie potrawy?
Mięso w sosie z orzechów włoskich i granatu
Fesendżum jadłam w iranskiej restauracji w Warszawie z kurczakiem a w Iranie z baraniną. Podstawę dania stanowi gęsty i pyszny sos z orzechów włoskich wymieszanych z kwaskowato-słodkawą melasą z granatu. Pyszka!
Sałatka szirazka
Nie wygląda bardzo egzotycznie, ale jest pyszna, bo warzywa w Iranie dojrzewają na słońco. Sałatkę robi się z pomidorów, ogórków, cebuli, limonki i ziół. Chcesz przepis?
Biryani nazywa się podobnie jak indyjskie danie z ryżem, ale nie ma z nim nic wspólnego. To typowe dla Isfahanu danie przypomina trochę mielone. To przesmażane 2 rodzaje mięsa z przyprawami i orzechami zawinięte w lawasz, a nazwa wskazuje, że to coś jest smażone a czy smażymy mięso jak w Iranie czy ryż jak w Indiach to już nasza sprawa. Do tego oczywiście słony jogurt z dodatkiem mięty (dug), talerzyk z cebulą i zioła.
Szaszłyki
Kebaby w Iranie to grillowane szaszłyki z różnych rodzajów mięsa. Podaje się je z grillowanym pomidorem, cebulą i posypuje sumakiem
Kashke bademjan to pasta z pieczonego bakłażana z cebulą, miętą i orzechami. Przyprawia się ją sosem z suszonego nabiału – keszku.
Dizi – to typowo irańska potrawa, która nie zawsze smakuje turystom, bo trzeba wiedzieć co z nią zrobić, gdy kelner przyniesie ją do stolika.. Składa się z tłustego rosołu, oraz gulaszu który ubijamy tłuczkiem
Asz to gęsta zupa, która przypomina harirę. Zwykle z fasolą, albo soczewicą i kaszą, doprawia się ją sokiem z cytryny.
Dania z ryżu – doprawiane szafranem, kardamonem i kurczakiem, albo wiśniami, albo koperkiem. Ryż w Iranie rządzi.
